FAQ – het moeras van Audomarois – Geografie en geschiedenis

Het moeras van Audomarois ligt in de regio Hauts-de-France, op de grens van de departementen Nord en Pas-de-Calais. Preciezer gezegd ligt het in het noordelijke deel van Pas-de-Calais, op ongeveer 70 km van Lille, in de regio Saint-Omer. Het maakt deel uit van het regionale natuurpark Caps et Marais d'Opale. In het oosten grenst de regio aan de grenzen van Binnen-Vlaanderen en in het westen aan de uitlopers van Artesië.

De dichtstbijzijnde grote steden bij het Audomarois-moeras zijn: Calais (ongeveer 40 minuten), Duinkerke (ongeveer 40 minuten) en Lille (ongeveer een uur).

Het moerasgebied van Audomarois strekt zich uit over 15 steden en dorpen, ten noorden van Pas-de-Calais.

De 15 gemeenten in het moeras van Audomarois zijn:

• Saint-Omer (Pas de Calais)
• Clairmarais (Pas de Calais)
• Serques (Pas de Calais)
• Eperlecques (Pas de Calais)
• Noordpeene (Noorden)
• Nieurlet (Noorden)
• Houle (Pas de Calais)
• Salperwick (Pas de Calais)
• Tilques (Pas de Calais)
• bogen (Pas de Calais)
• Saint Momelin (Noorden)
• Saint-Martin-au-Laert (Pas-de-Calais) – Nu Saint-Martin lez Tatinghem
• Gietvorm (Pas de Calais)
• Longuenesse (Pas-de-Calais)
• Watten (Noorden)

De geschiedenis van het moeras van Audomarois beslaat ongeveer 13 eeuwen en kan als volgt worden samengevat:

7e eeuw: Stichting van de stad Saint-Omer aan de rand van een moerassig bekken dankzij de evangelisatieacties van de monniken.

12e eeuw: Start van de landinrichting onder impuls van de abdijen. Het graven van rivieren (wateringues) en sloten (watergangen) om de afvoer van water naar de zee te vergemakkelijken.

12e-19e eeuw: Geleidelijke transformatie van het moeras tot een georganiseerde ruimte:

• Aanleg van kanalen en aanleg van vijvers, met name door de winning van turf.
• Bouw van dijken, molens en sluizen
• Ontwikkeling van tuinbouw en visserij

19e eeuw: Aanleg van de spoorlijn tussen Saint-Omer en Calais (1848).

20e eeuw: Ontwikkeling van het Neufossé-kanaal voor grootschalige ontwikkeling (voltooiing van de werkzaamheden in 1967) en verbetering van de waterafvoersystemen.

Tegenwoordig bestaat het moerasgebied van Audomarois uit meer dan 15 percelen land en water, doorkruist door 000 kilometer aan kanalen, waarvan er 700 bevaarbaar zijn. Het wordt beschouwd als het laatste gecultiveerde en bewoonde moeras in Frankrijk, met een rijke biodiversiteit en een uniek cultureel erfgoed.

Het moeras van Audomarois, ook wel het moeras van Saint-Omer genoemd, beslaat een oppervlakte van 3 hectare (726 km²). Dit uitgestrekte wetland strekt zich uit over 37,26 gemeenten, verspreid over de departementen Nord en Pas-de-Calais. Het is het grootste wetland in de regio Hauts-de-France, met een gemiddelde hoogte van 15 tot 0 meter boven zeeniveau. Deze opmerkelijke uitgestrektheid maakt het moeras van Audomarois tot een plek van groot ecologisch belang, erkend als een Ramsar-site en een UNESCO-biosfeerreservaat.

Het moeras van Audomarois is weliswaar erkend door UNESCO, maar niet echt als werelderfgoed.

Terugblik: in 2013 nam UNESCO het moeras van Audomarois op in de lijst van biosfeerreservaten als onderdeel van het programma “Man and Biosphere” (MAB). Dit programma heeft als doel menselijke activiteiten te verzoenen met het behoud van de biodiversiteit. Op 27 mei 2013 werd het moeras van Audomarois officieel aangewezen als twaalfde Franse biosfeerreservaat. Deze erkenning onderstreept het belang van het moeras als uniek ecosysteem waar mens en natuur harmonieus samenleven.

Het biosfeerreservaat van het moeras van Audomarois beslaat een oppervlakte van 22 hectare. Het omvat niet alleen het moeras zelf, maar ook de historische stad Saint-Omer en de omgeving. In 300 wordt dit gebied uitgebreid met alle gemeenten rondom de Aa, van stroomopwaarts tot aan het moeras van Audomarois.

Het is belangrijk om te weten dat deze aanwijzing verschilt van een vermelding op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De status van biosfeerreservaat legt de nadruk op duurzame ontwikkeling en het evenwicht tussen menselijke activiteiten en natuurbehoud.

Naast deze erkenning door UNESCO profiteert het moeras van Audomarois van het label Ramsar-site sinds 2008. Dit label erkent het internationale belang ervan als wetland.

Het moeras van Audomarois biedt een verscheidenheid aan traditionele en moderne boten om de wateren te verkennen:

Bakken: Traditionele eikenhouten boot, 9,5 meter lang en 2 meter breed, die tot 3,5 ton aan goederen kan vervoeren. Vroeger werd het gebied gebruikt door tuinders, maar tegenwoordig is het populair voor toeristische cruises.

Schat: Traditionele boot, kleiner dan de bacôve, verkrijgbaar in 6 maten van 4 tot 8,5 meter. Vroeger werd het gebied gebruikt door tuinders voor het vervoer van hun gezin en voor het vervoeren van gereedschap. Tegenwoordig is het een populaire plek om te wandelen en te vissen.

Roeibootjes: Traditionele optie die een meer intieme ervaring biedt. De barquette is het typische Franse houten bootje. Het werd al in de 20e eeuw door wandelaars in het moeras gebruikt.

Baudequin: Vroeger gebruikt als bijgebouw voor noordelijke binnenvaartschepen, nu aangepast voor kleine pleziervaartuigen.

Dankzij deze verschillende boten kunnen bezoekers de ervaring kiezen die het beste bij hen past om de schoonheid van het moeras van Audomarois te ontdekken.

Wij willen u erop wijzen dat bacôves, escutes, barquettes en baudequins nog steeds op onze scheepswerf in het Lyzelmoeras in Saint-Omer worden gebouwd. In onze werkplaats ontwerpen we ook boten uit Picardië, zoals de Somme-plaat. Een typische boot uit de drijvende tuinen van Amiens in de 20e eeuw.

De bewoners van het moeras van Audomarois gebruikten vroeger verschillende traditionele gereedschappen om hun omgeving te onderhouden en te exploiteren:

Het stokbrood : Een type stevig schepnet met een lange steel dat wordt gebruikt om modder uit sloten en kanalen te scheppen.

De Trouspa : Een type schop met een V-vorm die wordt gebruikt om oevers opnieuw te bestraten.

De edrack (of hédrag): Wordt gebruikt om sloten te graven.

De Grepe : Een type schop dat gebruikt wordt om turf te winnen.

De watergids – spatel om water uit watergangen te kloppen om een ​​sproeier te creëren voor het bewateren van gewassen.

Deze handgereedschappen waren onmisbaar voor het onderhouden van watergangen en het schoonmaken van sloten. Met de baguette kon bijvoorbeeld in één keer tot wel 50 kg slib worden verwijderd, wat bijdroeg aan de natuurlijke verrijking van landbouwgrond.

Ook tuinders gebruikten:

Een paal, gemaakt van essen- of wilgenhout, om in een bacôve te bewegen.

Een straat, een soort lange, platte roeispaan, om het wapenschild te bewegen.

De motogodille, voorouder van scheepsmotoren.

Aangedreven gereedschap uit de jaren 40: motorpomp, motorspade, frees, motorcultivator, etc.

Hoewel sommige van deze traditionele gereedschappen tegenwoordig grotendeels niet meer worden gebruikt, proberen sommige verenigingen het gebruik ervan in stand te houden, vooral om rekening te houden met de kwetsbaarheid van wetlands.